Eğitimde İyi Örnek Nedir?

Eğitimde İyi Örnek

 

Eğitimde İyi Örnek, çocukların, doğrudan ya da dolaylı olarak iyi olma haline ve öğrenmesine katkı sunan; geliştirildiği öğrenme ortamında, yeni ve yaratıcı, kişisel ya da akademik gelişimine katkı yapan, bilgi, beceri ya da davranış kazandıran çalışmadır. Eğitimde İyi Örnekler, yaygın olarak eğitime dair gözlemlenen bir soruna çözüm getirir ve bu çözüm uygulandıktan sonra değişim/dönüşüm yaratır. Eğitimde iyi örnekler; mantıksal çerçeveye oturtulmuş, bilimsel temelleri olan ve etik kurallara uyan, katılımcılığı önemseyen, etkisi izlenebilir ve yenilikçi olmalıdır.


Eğitimde İyi Örneklerin Düzeyi

Eğitimde iyi örnek olan uygulama/materyal, farklı hedef kitleler nezdinde üniversite öncesi eğitimde doğrudan çocukları veya çocuklara dokunan eğitim ekosisteminin paydaşlarını hedef alarak gelişme sağlamalıdır.

Eğitim ekosisteminin paydaşlarını uygulamanın etkilediği veya uygulamadan etkilenen kitle nezdinde aşağıdaki gibi sıralanabilir.

- Çocuk

- Öğretmen/Okul Yöneticileri ve Çalışanları

- Veli

- STK


- Özel Sektör

 

Mantıksal Çerçeve

 

Eğitimde iyi örnek olan uygulamanın/materyalin gerekçesi, amacı, uygulama adımları yeterince açık ve anlaşılır biçimde ortaya koyulmalıdır. Tespit edilen sorun alanı ve çerçevesi tanımlamış olmalı, bu alana ve çerçeveye yönelik bir çözüm sunulmalıdır.


Uygulama/materyal, hedeflenen konuyu içermeli ve çıktılar hedefle tutarlı olmalıdır. Yani, uygulamanın izlenen yollarla amacına ulaşmasının mümkün olduğu açıklanmalıdır.

- Uygulama/materyal, amaç, bilimsellik, yaratıcılık, ölçme ve değerlendirme vb. özellikleri dikkate alındığında, bütünsel olarak tutarlı olmalıdır.
- Uygulamadaki tutarlılığı kanıtlamak adına kullanılan plan, strateji ve yöntemler açıklanmalıdır.
- Uygulamadaki aşamalar, kullanılan malzemeler, hedef kitle ve hedef kitlenin demografik dağılımı (kişi sayısı, cinsiyet, yaş aralığı vb.), projenin süresi ve kaynakçası belirtilmelidir.
- Uygulamanın gelişime açık olduğu ve kapsayamadığı kişi/kurum/odağı olduğunu gösterebilmek için sınırlılıklarına, gelecekte yapılabileceklere ve önerilere dair görüş ve fikirler de başvuruya eklenebilir.

 

Bilimsel Temel

- Uygulamanın/materyalin bilimsel temellerle ilişkilendirilmesi başvuruyu güçlendirecektir. Alanyazın veya bir bilimsel çalışma kullanıldığı takdirde başvuruda bu yazın, çalışma kaynak gösterilmelidir.
- Uygulamanın/materyalinin bilimsel etik kurallara uyduğundan emin olunmalıdır. Yani, uygulama hiçbir aşamasında intihal içermemelidir.
- Uygulama/materyal pedagojik açıdan, çocuğun yaş ve gelişim özelliklerini dikkate almalıdır. Uygulamanın pedagojik açıdan uygun olduğuna dair bilimsel çalışmalar, yazın vb. sunulmalıdır.

Etik

- Uygulama ve uygulamanın geliştirilme, yazılma, aktarılma sürecinde herhangi bir sınıfa, dile, inanca ya da inançsızlığa, cinsel kimliğe, cinsel yönelime, cinsiyete ve etnisiteye vs. yönelik ayrımcılığın hiçbir türüne yer vermemelidir.
- Uygulama herhangi bir kişi, kurum, şirket veya ürünü öne çıkarmamalı, reklamını yapmamalı veya ayrıcalık tanımamalıdır.
- Uygulama/materyal benzer koşullara sahip farklı kurumlarda rahatlıkla uygulanabilmeli; farklı koşullardaysa başka uygulamalara/materyallere ilham verebilmelidir.
- Uygulama/materyal istismar içermemelidir.

Katılımcılık

Uygulamanın/materyalin geliştirilme ve uygulama süreçlerinde mümkün olduğu kadar farklı paydaşın (öğrenci, veli, öğretmen, idareci, okul çalışanı) tüm süreçlere aktif bir şekilde katılmış olması, başvuruyu güçlendirecektir. Projenin bütün aşamalarında hedef kitlenin ne kadar işin içine dahil olduğu önem arz etmektedir.

Ana hedef kitle uygulamanın sürecinde/aşamasında nitelikli bir şekilde uygulamaya katılmış olmalıdır.

Etki Değerlendirme

Uygulamanın/materyalin etkisini ya da sonuçlarını ortaya koyacak bir ölçme ve değerlendirme çalışması yapılmış olmalıdır. Burada ölçme ve değerlendirme nesnel ölçütlere dayanmalı ve hedef gruptaki gelişimin anlaşılabileceği nitelikli bir süreç olduğu başvuruda aktarılmalıdır. Ölçme ve değerlendirme geliştirilen çalışmada hedeflenen kazanımlara yönelik gerçekleştirilmelidir. Uygulamanın etkisinin gözlemlenebilmesi için en az 1 kez uygulanmış ve ölçme değerlendirme çalışmasının tamamlanmış olması gerekir. Bunun için aşağıdaki kriterlere dikkat edilmesini öneririz.

- Tüm süreçler kayıt altına alınmalı, başlangıçtan itibaren uygulama izlenmeye başlanmalıdır. Kayıtlar ve izleme uygulamanın öncesi, sırası ve sonrası için bilgi sunulabilecek belgeler haline getirilmelidir.
- Etkiyi anlayabilmek için katılımcılara uygulamanın öncesinde, sırasında ve sonrasında anket, mülakat, gözlem gibi nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılabilir.
-
Okuldaki başka bir öğretmenden uygulamanın kendi öğrencileriyle denenmesi, sonrasında geribildirim iletmesi istenebilir. Öğrencilerden de anketler veya açık uçlu sorularla geribildirim alınabilir. Ölçme ve değerlendirme öğrencilerin deneyimlerinin, tepkilerinin ve gelişimlerinin izini sürmeye olanak sağlamalıdır.
- Meslektaşlarınızdan, uzmanlardan vb. uygulama hakkında eleştiri/inceleme yazıları isteyebilirsiniz. Bu kişilerin önyargılı olmamaları için uygulama sahibinin yakın çevresinden olmamalarına dikkat edilmelidir. Bu dosyalar başvurunuza eklenebilir.

Yenilik ve Yaratıcılık

Eğitimde iyi örnek olan uygulama/materyal daha önce kullanılmamış unsurlara sahip ve yaratıcı olmalıdır. Temas ettiği soruna, daha önce tasavvur edilmeyen bir çözüm getirmelidir. Uygulama gerekçe, amaç, hedef, süreç ve çıktılardan en az birinde yenilik getirmelidir. Burada yenilikçilikle kastedilen uygulama/materyalde yapılacak bir değişiklik ya da daha önce geliştirilmiş uygulama/materyalin farklılaştırılması değil, uygulama/materyalin daha önce kullanılmamış unsurlar içermesi, yeni bir bakışla üretilmiş olmasıdır.